Халыққа терроризм актілерін алдын алу бойынша нұсқаулық

Сақ болыңыз! Тек сіз ғана өз подъезіңізде, аулада немесе көшеде бөтен заттар мен адамдарды уақытында байқай аласыз.
Ескеріңіз! Айналадағы адамдардың мінез-құлқына, бөтен заттардың болуына немесе жағдайға сәйкес келмейтін объектілерге назар аударыңыз.

• Өз үйіңіздің қауіпсіздігін қамтамасыз етіңіз: подъезде темір есік орнатыңыз, домофон қолданыңыз, күн сайын жертөлелер, шатыры және техникалық бөлмелердің жабықтығын тексеріңіз.

• Қауіпті мінез-құлық көрсететін адамдарға жолдас болсаңыз, назар аудармағандай болмаңыз! Сізде қоғамдық көлікте өзіңіздің қауіпсіздігіңізге толық құқық бар.

• Ешқашан бөтен адамдар үшін заттарды сақтау немесе беру мақсатында қабылдамаңыз, тіпті ең қауіпсіз сияқты көрінетіндерді де.

• Жалғыз жердегі күдікті затты табу сіздің сақ болу деңгейіңізді төмендетпеуі керек. Қылмыскер оны қорқып, жай ғана тастауы мүмкін.

• Егер сізде жарылғыш заттармен жұмыс тәжірибесі болса да, оларға қол тигізбеңіз. Өз қолымен жасалған жарылғыш құрылғылар өте сезімтал және күрделі болуы мүмкін.

• Күдікті затқа жақындамаңыз және ешқашан оған қол тимеңіз — бұл өміріңізге қауіп төндіруі мүмкін.

Балаларды оқыту:

• Көшеде белгісіз адамдармен сөйлеспеңіз;

• Бейтаныс адамдардың көліктеріне отырмаңыз;

• Үйге келгенде есікті ашпаңыз;

• Бөтен ойыншықтарды алмаңыз;

• Табылған заттарға тимеңіз.

Күдікті адамдарды тапқан кезде халыққа нұсқаулық

Терроризм актісін жоспарлау немесе дайындау белгілері:

• Сіз жұмыс істейтін немесе жиі баратын ғимараттың айналасында күдікті адамдардың бірнеше рет пайда болуы, фото және видео түсіру, жазба жүргізу;

• Құқық қорғау органдарынан немесе бейнебақылау камераларынан қашу әрекеттері (басыңызды иіп, бетіңізді жасыру);

• Техникалық қызметке қатысы жоқ адамдардың жертөлелерге немесе шатырға кіруі;

• Бейтаныстардың ғимарат қызметкерлерімен немесе күзетшілермен байланысуы, қауіпсіздік шаралары туралы ақпарат жинау;

• Адамдарға ақшалай сыйақы үшін қарапайым тапсырмаларды орындауға шақыру (қап, орам, пакет жеткізу).

Күдікті адамдарды тапқан кезде әрекет:

• Өз бетінше ұстамаңыз;

• Дереу құқық қорғау органдарына хабарлаңыз;

• Көзге түспей, адамдар саны, сыртқы белгілері, киімдері, заттары, қолданған көліктері, қозғалыс бағытын жазып алыңыз.

Күдікті заттарды тапқан кезде халыққа нұсқаулық

• Заттың сыртқы көрінісі оның шынайы мақсатын жасыруы мүмкін. Жарылғыш құрылғылар әдеттегі заттарда жасырылуы мүмкін: сөмке, пакет, орам, қорап, ойыншық және т.б.

• Жарылғыш заттың белгілері:

  • Белгісіз орам немесе зат машинаның жанында, баспалдақта, пәтерде және т.б.;

  • Бейтаныс сөмке, қап, қорап, басқа зат; машинаның, есіктің жанында қалыпты емес орналасу;

  • Тартылған сым, көрінетін кабельдер, қуат көздері, оқшаулағыш лента;

  • Күдікті заттан шыққан дыбыс (сағат механизмінің дыбысы, төмен жиілікті дыбыс).

Күдікті затты тапсаңыз:

• Қоғамдық көлікте: адамдардан сұрап, затқа иесі бар-жоғын анықтаңыз; табылмаса, жүргізушіге немесе кондукторға хабарлаңыз.

• Үйдің подъезінде: көршілерден сұраңыз; табылмаса, құқық қорғау органдарына хабарлаңыз (102, 112).

• Көшеде, саябақта: затты қоршаңыз немесе алыста ұстап, құқық қорғау органдарына хабарлаңыз (102, 112).

• Ұйымда: дереу күзетшіге немесе әкімшілікке хабарлаңыз.

Ешқашан өз бетіңізше әрекет жасамаңыз:

• Затты ашпаңыз, қозғап, көтеріп, қолыңызға алмаңыз;

• Қалтаға, сөмкеге салмаңыз;

• Жерге көміп немесе суға тастамаңыз;

• Сымдарды тартпаңыз, жоюға тырыспаңыз;

• Радио, телефон және басқа құралдарды затқа жақын жерде қолданбаңыз.

Жарылыстан кейін немесе ғимарат қирандылары астында

• Егер сіз саналы және қозғалуға қабілетті болсаңыз, түтін мен от жоқ жерге жылжыңыз.

• Егер зардап шеккендер болса, олардың жағдайын тексеріңіз: пульс, саналы ма. Аммиакпен оятуға тырыспаңыз. Жарақат жоқ болса, науқасты бүйірге жатқызыңыз.

• Қирандылар астында болсаңыз, тыныс алыңыз, сабыр сақтаңыз, дауыспен немесе соққылармен назар аударыңыз. Металл заттарды пайдаланып, эхопеленгатор арқылы табылуға көмектесіңіз.

Бастапқы заложниктік жағдай

• Сабырлы болыңыз, паника жасамаңыз.

• Егер сізді байлап немесе көзін жауып тастаса, тыныс алыңызды тереңдетіңіз.

• Физикалық, моральдық және эмоционалды түрде дайын болыңыз. Көбіне заложниктер аман қалады.

• Қашуға тырыспаңыз, егер сәттілікке сенім жоқ болса.

• Террористер туралы ақпарат жинаңыз: саны, қаруы, сыртқы көрінісі, әдеттері.

• Өзіңізді қауіпсіз жерге орналастырыңыз (терезе, есіктен алыс).

• Штурм кезінде жерге жатыңыз, қолыңызды басыңызға қойыңыз.

Террористермен қарым-қатынас:

• Агрессия көрсетпеңіз, тікелей көзбен қарамаңыз;

• Бастапқы жарты сағатта барлық бұйрықтарды орындаңыз;

• Сабырлы сөйлеп, пассивті әрекет етіңіз;

• Қажет болса, өзіңіздің медициналық немесе басқа қажеттіліктеріңізді баяу айтып беріңіз.

Ұзақ уақыт заложникте болу:

• Жеке психологиялық тұрақтылықты сақтаңыз;

• Ішкі ресурстар арқылы үміт пен ойлау қабілетін қолдаңыз;

• Қолда бар заттармен физикалық және ақыл-ой жаттығуларын жасаңыз;

• Тамақтаныңыз, тіпті дәмі ұнамаса да.

Эвакуация кезінде әрекет

Үйде болсаңыз:

• Дәл ауа райына сай киініңіз, құжаттар мен құндылықтарды алыңыз;

• Электр, газ, су сөндіріңіз; пештегі отты өшіріңіз;

• Қарттар мен ауыр науқастарға көмектесіңіз;

• Кіреберіс есікті жауып, ғимараттан алыста жүріңіз;

• Эвакуация жетекшісінің нұсқауларын орындаңыз.

Жұмыс орнында болсаңыз:

• Құжаттарды сейфке немесе құлыпталатын жәшікке салыңыз;

• Жеке заттар мен құндылықтарды алыңыз;

• Электр құрылғыларын, жарықты өшіріңіз;

• Эвакуация бағыттары бойынша жүріңіз;

• Ғимараттан алыста болыңыз және жетекші нұсқауларын орындаңыз.